Ο Δρ Κούρκουλος είναι εξειδικευμένος στη Λαπαροσκοπική Χειρουργική του Ανώτερου Γαστρεντερικού. Την περίοδο 2012-2013 εργάστηκε αρχικά στα πλαίσια υπερεξειδίκευσης και στη συνέχεια σε θέση Διευθυντή Χειρουργικής, στη μονάδα Χειρουργικής Οισοφαγογαστρικού Καρκίνου του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Central Manchester University Hospital Foundation Trust. Εκπαιδεύτηκε, συμμετείχε, και εκτέλεσε ανεξάρτητα μεγάλο αριθμό επεμβάσεων Οισοφαγεκτομής και Γαστρεκτομής για Καρκίνο Οισοφάγου και Στομάχου.

Στη συνέχεια εργάστηκε σε θέση Διευθυντή στο Νοσοκομείο Royal Devon and Exeter University Hospital Foundation Trust, όπου είχαν γίνει οι πρώτες επεμβάσεις Ελάχιστα Επεμβατικής Οισοφαγεκτομής, καθώς και στα νοσοκομεία Kingston Hospital NHS Foundation Trust και St George’s University Hospital Foundation Trust του Λονδίνου.

Στο Mediterraneo Hospital κατέχει θέση Διευθυντή Χειρουργικής με εξειδίκευση στη Χειρουργική Οισοφάγου και Στομάχου, και έχει εκτελέσει σημαντικό αριθμό επεμβάσεων για καλοήθεις και κακοήθεις παθήσεις του ανώτερου γαστρεντερικού.

ΑΝΤΙΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ

Επέμβαση LINX

Λαπαροσκοπική χειρουργική επέμβαση για τη θεραπεία της παλινδρόμησης, μέσω τοποθέτησης της συσκευής Linx ως τεχνητού σφιγκτήρα για ενίσχυση του κατώτερου οισοφάγου.

Κάψουλα Bravo

Μέθοδος μέτρησης οξύτητας οισοφάγου. Τοποθετείται με γαστροσκόπηση και έχει το πλεονέκτημα ότι είναι ασύρματη μέθοδος μεγαλύτερης διάρκειας μέτρησης 96 ωρών .

Επέμβαση Stretta

Ενδοσκοπική θεραπεία παλινδρόμησης με ραδιοσυχνότητες. Γίνεται με απλή Γαστροσκόπηση με μέθη και δεν απαιτεί νοσηλεία, με πολύ καλά αποτελέσματα.

Λαπαροσκοπική Θολοπλαστική (Nissen/Toupet)

Η πιο δοκιμασμένη και αξιόπιστη Λαπαροσκοπική Αντιπαλινδρομική χειρουργική επέμβαση. Έχει άμεσα αποτελέσματα με πολύ ψηλά ποσοστά θεραπείας της παλινδρόμησης και διακοπής της φαρμακευτικής αγωγής.

Λαπαροσκοπική Αποκατάσταση Παραοισοφαγοκήλης

Παρόλο που οι περισσότερες επεμβάσεις για παραοισοφαγοκήλη είναι στην πράξη αντιπαλινδρομικές επεμβάσεις, σε πολλές περιπτώσεις όπου η πάθηση είναι προχωρημένη,
χρειάζονται εξειδικευμένες γνώσεις και ικανότητες για τη διενέργεια μιας χειρουργικής επέμβασης
με το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα για τον ασθενή.

Λαπαροσκοπική Καρδιομυοτομή (Heller-Dor)

Λαπαροσκοπική χειρουργική επέμβαση για αχαλασία και όχι για παλινδρόμηση. Παρόλο που οι περισσότεροι ασθενείς πλέον υποβάλλονται σε ενδοσκοπικές θεραπείες, το χειρουργείο
εξακολουθεί να προσφέρει το ιδανικό θεραπευτικό αποτέλεσμα.

ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΗΣΗ (ΓΟΠ)

Η παλινδρόμηση είναι μια σχετικά συχνή κατάσταση που εμφανίζεται στο 10-20%, αν και λόγω αύξησης των ποσοστών παχυσαρκίας και άλλων επιβαρυντικών παραγόντων το ποσοστό αυτό τείνει να αυξηθεί. Οφείλεται σε ανεπάρκεια του σφιγκτήρα μεταξύ στομάχου και οισοφάγου, που έχει ως αποτέλεσμα την παθολογική εισροή διαβρωτικών γαστρικών υγρών στον οισοφάγο. Το αποτέλεσμα είναι η ανάπτυξη των τυπικών συμπτωμάτων όπως πόνος στο στήθος που συχνά συγχέεται με έμφραγμα, καούρα, και σε πιο σοβαρές περιπτώσεις βαριά οισοφαγίτιδα με εξέλκωση και στένωση του οισοφάγου. Αν δεν θεραπευτεί σωστά η παλινδρόμηση, χρόνια φλεγμονή του οισοφάγου μπορεί να οδηγήσει σε Οισοφάγο Barrett και Καρκίνο Οισοφάγου.

ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ

Τυπικά εμφανίζεται πόνος ή καούρα πίσω από το στέρνο. Σε περίπτωση παλινδρόμησης μεγάλου όγκου γαστρικού περιεχομένου εμφανίζονται οι λεγόμενες εξω-
οισοφαγικές εκδηλώσεις της νόσου. Μπορεί να υπάρχει βήχας, βραχνάδα, εμφάνιση ή επιδείνωση άσθματος. Παλινδρόμηση μεγάλου όγκου γαστρικού περιεχομένου οδηγεί σε εμετούς, αναγωγές και καταστροφή του σμάλτου των δοντιών.

ΔΙΑΓΝΩΣΗ

Η αρχική εξέταση εκλογής των συμπτωμάτων ΓΟΠ είναι η Γαστροσκόπηση, η οποία επιτρέπει την ανεύρεση οισοφαγίτιδας, τη διάγνωση διαφραγματοκήλης που μπορεί να αποτελεί  το αίτιο της παλινδρόμησης, τον αποκλεισμό άλλων πιο ανησυχητικών παθήσεων, και τη λήψη βιοψιών για επιβεβαίωση οισοφαγίτιδας και αποκλεισμό ηωσινοφιλικής οισοφαγίτιδας. Στη συνέχεια γίνεται Οισοφαγογράφημα και Βαριούχο γεύμα, μια ακτινολογική εξέταση με κατάποση ακτινοσκιερής ουσίας, η οποία επιτρέπει την εκτίμηση της κινητικότητας του οισοφάγου και του στομάχου. Η πιο εξειδικευμένη εξέταση για τη διάγνωση της ΓΟΠ είναι η pH-μετρία, που επιτρέπει την ακριβή μέτρηση της οξύτητας του ατώτερου οισοφάγου. Υπάρχει η κλασική 24ωρη μέθοδος, η 24ωρη εμπεδησιομετρία που μετράει και αλκαλική παλινδρόμηση, και η ασύρματη κάψουλα Bravo 96 ωρών. Η τελευταία είναι η καλύτερα ανεκτή από τους ασθενείς, καθώς οι άλλες δυο προϋποθέτουν τοποθέτηση καθετήρα μέτρησης από τη μύτη για 24 ώρες. Ταυτόχρονα με την pH-
μετρία συνήθως γίνεται και μανομετρία, για την πιο ακριβή εκτίμηση των πιέσεων και της κινητικότητας του οισοφάγου.

ΘΕΡΑΠΕΙΑ

Η θεραπεία της ΓΟΠ είναι κατά κύριο λόγο συντηρητική. Το σημαντικότερο βήμα είναι η αλλαγή τρόπου ζωής, με απώλεια βάρους, διακοπή καπνίσματος και αποφυγή επιβαρυντικών παραγόντων όπως τροφές με καρυκεύματα, αλκοόλ, αεριούχα ποτά κτλ. Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων η νόσος αντιμετωπίζεται πλήρως μ αυτό τον τρόπο. Εφόσον η αλλαγή τρόπου ζωής δε βελτιώνει τα συμπτώματα, χορηγούνται φάρμακα, τα οποία συχνά μπορεί να χρειαστεί να λαμβάνονται καθημερινά εφ’ όρου ζωής. Τα πιο απλά φάρμακα είναι, αντιόξινα που εξουδετερώνουν τα γαστρικά οξέα, φάρμακα που δημιουργούν ένα προστατευτικό στρώμα στον οισοφάγο και το στομάχι, ή φάρμακα που μειώνουν την παραγωγή οξέος από το στομάχι (αναστολείς ιόντων πρωτονίων). Εφόσον τα φάρμακα αποτύχουν να αντιμετωπίσουν τα συμπτώματα, ή προκαλέσουν παρενέργειες, ή εφόσον ο ίδιος ο πάσχων δεν επιθυμεί να συνεχίσει να λαμβάνει φάρμακα, προχωράμε σε επεμβατικές θεραπείες της παλινδρόμησης, μετά από προσεκτική διερεύνηση.

Ενδοσκοπικές θεραπείες παλινδρόμησης

Η εξέλιξη της επεμβατικής γαστρεντερολογίας έχει οδηγήσει στην ανάπτυξη τεχνικών αντιμετώπισης της παλινδρόμησης χωρίς χειρουργείο. Οι περισσότερες εμπίπτουν στην κατηγορία της Διαστοματικής Θολοπλαστικής, προσπαθούν δηλαδή να αναπαράγουν το αποτέλεσμα της λαπαροσκοπικής θολοπλαστικής, με τη χρήση των ενδοσκοπικών συσκευών Esophyx και Muse. Αντίθετα η επέμβαση Stretta στοχεύει στην ενίσχυση του κατώτερου οισοφαγικού σφιγκτήρα χωρίς αλλαγή της ανατομίας. Εφαρμόζονται σε ασθενείς με μικρή διαφραγματοκήλη, κάτω των 2 εκατοστών, και τα αποτελέσματα τους ποικίλλουν.

Αντιπαλινδρομική Χειρουργική

Η χειρουργική αντιμετώπιση της ΓΟΠ είναι μια δοκιμασμένη αποτελεσματική και αξιόπιστη θεραπεία. Με την ανάπτυξη της λαπαροσκοπικής και ρομποτικής χειρουργικής η αντιπαλινδρομική χειρουργική έχει εξελιχθεί σε μια πολύ ασφαλή και σχετικά ανώδυνη μέθοδο, που οδηγεί σε πλήρη ίαση από τη νόσο, με ελάχιστες επιπλοκές. Όλες οι μελέτες
δείχνουν σαφή βελτίωση της ποιότητας ζωής σε ασθενείς που επιλέγουν το χειρουργείο, σε σχέση με τη χρόνια φαρμακευτική αγωγή.
Υπάρχουν 2 κατηγορίες αντιπαλινδρομικών χειρουργικών επεμβάσεων, η επέμβαση Linx που χρησιμοποιεί ένα δακτύλιο από μαγνητικά σφαιρίδια για να ενισχύσει εξωτερικά τον κατώτερο οισοφαγικό σφιγκτήρα και η Λαπαροσκοπική Θολοπλαστική κατά την οποία χρησιμοποιείται μέρος του στομάχου για εξωτερική ενίσχυση του οισοφάγου. Και στις 2 περιπτώσεις απαιτείται νοσηλεία 24 ωρών μόνο, και ο ασθενής επιστρέφει σύντομα στην εργασία και στις ασχολίες του ακολουθώντας ειδική διατροφή για μερικές εβδομάδες.

ΠΑΡΑΟΙΣΟΦΑΚΟΚΗΛΗ ΚΑΙ ΚΗΛΕΣ ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΣ

Η συχνότερη αιτία Γαστρο-οισοφαγικής Παλινδρόμησης είναι η ύπαρξη μιας διαφραγματοκήλης. Η βαλβίδα ανάμεσα στον οισοφάγο και το στομάχι μετατοπίζεται προς τον θώρακα, με αποτέλεσμα να βρίσκεται υπό αρνητική πίεση. Ταυτόχρονα με την αλλαγή της ανατομίας, προκαλείται δυσλειτουργία του σφιγκτηριακού μηχανισμού, που οδηγεί σε παλινδρόμηση. Πολλές φορές όμως τα συμπτώματα είναι πολύ ήπια και οι ασθενείς δεν απευθύνονται στον ειδικό για πάρα πολλά χρόνια. Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι σταδιακή αύξηση του μεγέθους της διαφραγματοκήλης, μέχρι και μετατόπιση άλλων οργάνων προς των θώρακα (παχύ έντερο, πάγκρεας, σπλήνας κτλ.), στις πιο σοβαρές περιπτώσεις.
Οι παραοισοφαγοκήλες κατατάσσονται σε 4 τύπους ανάλογα με την ανατομία. Ως τύπου Ι ορίζονται οι απλές ολισθαίνουσες διαφραγματοκήλες, ενώ οι τύπου IV είναι οι μεγαλύτερες παραοισοφαγοκήλες με παρουσία και άλλων οργάνων εντός της θωρακικής κοιλότητας.

ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ

Συχνά οι παραοισοφαγοκήλες είναι εντελώς ασυμπτωματικές. Εφόσον υπάρχουν τα συμπτώματα εξαρτώνται από τον τύπο και το μέγεθος της παραοισοφαγοκήλης, καθώς και την επάρκεια του κατώτερου οισοφαγικού σφιγκτήρα. Τα πιο συχνά συμπτώματα προκαλούνται από την παλινδρόμηση οξέος, δηλαδή πόνος στο στήθος καούρα, ναυτία κτλ. Οι μεγαλύτερες παραοισοφαγοκήλες δίνουν συμπτώματα λόγω παλινδρόμησης μεγάλου όγκου τροφής, όπως εμετοί και αναγωγές. Μπορεί να υπάρχει απώλεια βάρους και αίσθημα πλήρωσης του στομάχου μετά από μικρό γεύμα, σύμπτωμα που πρέπει να διερευνηθεί επειγόντως για αποκλεισμό κακοήθειας. Οι συνεχείς παλινδρομήσεις ειδικά κατά τη διάρκεια της νύχτας οδηγούν σε επανειλημμένες εισροφήσεις γαστρικών περιεχομένων στο αναπνευστικό, με αποτέλεσμα αναπνευστικές λοιμώξεις και επιδείνωση της αναπνευστικής λειτουργίες. Η πιο επικίνδυνη επιπλοκή της παραοισοφαγοκήλης είναι η συστροφή στομάχου, η οποία εκδηλώνεται με έντονο πόνο και εμέτους, και μπορεί να οδηγήσει σε νέκρωση στομάχου που να κάνει απαραίτητη τη χειρουργική επέμβαση. Επειδή οι ασθενείς με παραοισοφαγοκήλη είναι συνήθως προχωρημένης ηλικίας, τέτοιες επιπλοκές είναι επικίνδυνες ως και θανατηφόρες. Αυτός είναι και ο λόγος που μεγάλες διαφραγματοκήλες, ειδικά αν προκαλούν συμπτώματα, πρέπει να διορθώνονται σε τακτική βάση.

ΔΙΑΓΝΩΣΗ

Η αρχική διάγνωση γίνεται με γαστροσκόπηση, η οποία πρέπει να γίνεται σύντομα με την έναρξη των συμπτωμάτων, για αποκλεισμό κακοήθων παθήσεων. Για καλύτερη εκτίμηση της ανατομίας και προεγχειρητικό σχεδιασμό είναι απαραίτητη η διενέργεια Αξονικής Τομογραφίας Θώρακος και Κοιλιάς, η οποία επίσης επιτρέπει τον αποκλεισμό άλλων παθήσεων. Βοηθητική εξέταση είναι και το Οισοφαγογράφημα-Βαριούχο γεύμα, που δίνει πληροφορίες για τη λειτουργία οισοφάγου και στομάχου, αλλά και για το μήκος του οισοφάγου. Το τελευταίο είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς οι μεγάλες χρόνιες διαφραγματοκήλες οδηγούν σε βράχυνση του οισοφάγου, η οποία δυσχεραίνει την πλήρη ανατομική αποκατάσταση κατά τη διάρκεια του χειρουργείου, και καθιστά απαραίτητη τη διενέργεια εναλλακτικών τεχνικών, όπως τεχνικών επιμήκυνσης του οισοφάγου, ή εναλλακτικά μη ανατομική αποκατάσταση, με γαστροπηξία για καθήλωση του στομάχου σε σχετικά φυσιολογική θέση και αποτροπή επεισοδίων συστροφής.

ΘΕΡΑΠΕΙΑ

Η αντιμετώπιση της παραοισοφαγοκήλης εξαρτάται από τα συμπτώματα, την πιθανότητα επιπλοκών και τη φυσική κατάσταση του ασθενούς. Ένας ηλικιωμένος με επιβαρυμένη
φυσική κατάσταση και καθόλου συμπτώματα, δε χρειάζεται να υποβληθεί σε χειρουργική αποκατάσταση ακόμα και σε περίπτωση παραοισοφαγοκήλης τύπου IV. Ήπια συμπτώματα παλινδρόμησης, η πολύ σπάνια επεισόδια θωρακικού άλγους και εμέτων μπορούν επίσης να αντιμετωπιστούν συντηρητικά, ειδικά σε ηλικιωμένους ασθενείς. Από την άλλη, η ύπαρξη επικίνδυνων συμπτωμάτων, ο κίνδυνος συστροφής στομάχου και άλλων σοβαρών επιπλοκών, καθώς και η αύξηση του μεγέθους της παραοισοφαγοκήλης σε διαδοχικές γαστροσκοπήσεις δίνουν την ένδειξη για χειρουργική αντιμετώπιση.

ΑΧΑΛΑΣΙΑ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ

Η αχαλασία είναι μια αγνώστου αιτιολογίας πάθηση του οισοφάγου, που χαρακτηρίζεται από αδυναμία προώθησης της τροφής από τον οισοφάγο στο στομάχι. Η επικρατούσα θεωρία είναι ότι τα νευρικά κύτταρα που ελέγχουν την κινητικότητα του οισοφάγου καταστρέφονται, πιθανώς από κάποιο ιό που δεν έχει ανακαλυφθεί ακόμα. Το αποτέλεσμα είναι μειωμένη ή καθόλου κινητικότητα των μυϊκών ινών του οισοφάγου, με ταυτόχρονη δυσλειτουργία του κατώτερου οισοφαγικού σφιγκτήρα, ο οποίος δε χαλαρώνει για να επιτρέψει τη δίοδο τροφής από τον οισοφάγο στο στομάχι. Εκτός από την απώλεια βάρους και πιθανές εισροφήσεις, οι πάσχοντες από Αχαλασία εμφανίζουν επίσης αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου οισοφάγου.

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

Ο καρκίνος οισοφάγου-στομάχου είναι αρκετά επιθετικός, αλλά εφόσον διαγνωσθεί έγκαιρα μπορεί να είναι πλήρως θεραπεύσιμος. Δυστυχώς όμως σε ένα μεγάλο ποσοστό οι ασθενείς αγνοούν τα συμπτώματά τους και δεν απευθύνονται στον γιατρό εγκαίρως, με αποτέλεσμα η διάγνωση να γίνεται αργά.

Οι επεμβάσεις για θεραπεία καρκίνου οισοφάγου και στομάχου είναι περίπλοκες, πολύωρες και απαιτητικές. Θεωρούνται μεγάλης βαρύτητας επεμβάσεις, και υπάρχει πιθανότητα θανάτου λόγω επιπλοκών μετά την επέμβαση ακόμα και στα πιο εξειδικευμένα κέντρα.

Έχει αποδειχθεί ότι στον καρκίνο του ανώτερου γαστρεντερικού η χημειοθεραπεία βελτιώνει θεαματικά την επιβίωση και αυξάνει την πιθανότητα να ακολουθήσει μια θεραπευτική επέμβαση. Θεωρείται λοιπόν υποχρεωτική για τη θεραπεία.

Οι επεμβάσεις για τον καρκίνο του οισοφάγου και στομάχου, περιλαμβάνουν και αποκατάσταση της συνέχειας του πεπτικού σωλήνα. Ανεξαρτήτως της βαρύτητας της επέμβασης, μετά από περίοδο προσαρμογής οι ασθενείς μπορούν να τρώνε κανονικά.

Οι θεραπευτικές επιλογές αποφασίζονται από το ογκολογικό συμβούλιο, με γνώμονα το συμφέρον και τις επιθυμίες του ασθενούς. Εφόσον η χειρουργική εξαίρεση του όγκου δεν είναι εφικτή ή επιθυμητή, ο ασθενής μπορεί να υποβληθεί σε ακτινοβολία ή/και τοποθέτηση ενδοπρόθεσης, που διαστέλλει τον αυλό και επιτρέπει τη δίοδο τροφών.