Γαστρο-οισοφαγική παλινδρόμηση και οισοφάγος Barrett: Μια προκαρκινική πάθηση που χρειάζεται προσοχή

Η γαστρο-οισοφαγική παλινδρόμηση ή όξινη παλινδρόμηση, είναι μια χρόνια κατάσταση που εμφανίζεται στο 10-20% του γενικού πληθυσμού. Σε γενικές γραμμές οφείλεται σε ανεπάρκεια της βαλβίδας ανάμεσα στον οισοφάγο και στο στομάχι, συχνά λόγω διαφραγματοκήλης.
Τα συμπτώματα της παλινδρόμησης οφείλονται είτε στον ερεθισμό του οισοφάγου και του φάρυγγα από το οξύ, ή στην παλινδρόμηση τροφών. Υπάρχει κάψιμο ή πόνος στο στήθος και στο φάρυγγα, παλινδρόμηση τροφών στο στόμα ή ακόμα και συχνοί έμετοι. Επίσης αναπνευστικά προβλήματα, φλεγμονή στις φωνητικές χορδές, δύσοσμη αναπνοή ή καταστροφή των δοντιών λόγω χρόνιας επαφής με γαστρικά οξέα. Τα περισσότερα από τα συμπτώματα είναι χειρότερα το βράδυ λόγω κατάκλισης, και μετά από μεγάλα γεύματα.
Ο Οισοφάγος Barrett είναι μια ιδιαίτερα ανησυχητική κατάσταση που εμφανίζεται στο 10-20% των ατόμων με γαστρο-οισοφαγική παλινδρόμηση. Η επιφανειακή στοιβάδα (βλεννογόνος) του κατώτερου οισοφάγου, κάτω από τη συνεχή επίδραση του γαστρικού περιεχομένου, παρουσιάζει μεταπλασία από τη φυσιολογική μορφή, σε μια άλλη επίσης φυσιολογική, που μοιάζει με την επιφανειακή στοιβάδα του εντέρου. Εμφανίζεται σε άτομα που έχουν γαστρο-οισοφαγική παλινδρόμηση, και δεν προκαλεί ιδιαίτερα συμπτώματα. Ως τώρα δεν έχουμε καταφέρει να ανακαλύψουμε τι προκαλεί την ανάπτυξή του, και ποιοι πάσχοντες από παλινδρόμηση έχουν ψηλότερη πιθανότητα οισοφάγου Barrett.
Το πρόβλημα ξεκινάει από το γεγονός ότι τα νέα κύτταρα δεν είναι προσαρμοσμένα στην επίδραση της όξινης παλινδρόμησης, και έχουν την τάση να μεταλλάσσονται. Το αποτέλεσμα είναι όσοι έχουν οισοφάγο Barrett να εμφανίζουν 30 φορές ψηλότερη πιθανότητα ανάπτυξης καρκίνου του οισοφάγου, σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό. Σε ατομικό επίπεδο, υπολογίζεται ότι η πιθανότητα ανάπτυξης καρκίνου του οισοφάγου σε άτομα με οισοφάγο Barrett είναι γύρω στο 1% ανά έτος, Προφανώς αυτά τα στατιστικά είναι ανησυχητικά, αλλά δεν πρέπει να τρομάζουν. Η μετατροπή από οισοφάγο Barrett σε καρκινικά κύτταρα στον οισοφάγο είναι μια διαδικασία που διαρκεί χρόνια και περνάει από διάφορες φάσεις. Κατ’ αρχήν στην πλειοψηφία των περιπτώσεων η κατάσταση παραμένει σταθερή για μια ζωή και δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος για ανάπτυξη καρκίνου. Ακόμα και στις περιπτώσεις εξαλλαγής, η μετατροπή γίνεται αργά, περνώντας από τις φάσεις της χαμηλού βαθμού δυσπλασίας, στη συνέχεια της υψηλού βαθμού δυσπλασίας που προχωρά σε καρκίνο. Η διαδικασία διαρκεί για χρόνια, κι επειδή πολύ λίγοι είναι αυτοί που θα εμφανίσουν δυσπλασία, το σημαντικό είναι να τους εντοπίσουμε αρκετά νωρίς και να προβούμε στην κατάλληλη θεραπεία πριν προλάβει να εξελιχθεί σε καρκίνο.
Τι πρέπει να κάνουμε λοιπόν για να προλάβουμε την ανάπτυξη καρκίνου οισοφάγου; Η επαγρύπνηση είναι απαραίτητη για την πρώιμη διάγνωση, και εφόσον επιβεβαιωθεί, είναι υποχρεωτική η μακροχρόνια παρακολούθηση.
-Γαστροσκόπηση σε όλους τους πάσχοντες από χρόνια παλινδρόμηση: Ο οισοφάγος Barrett εμφανίζεται σε άτομα με παλινδρόμηση, και δεν προκαλεί άλλα συμπτώματα. Γι’ αυτό το λόγο πρέπει οι πάσχοντες από χρόνια παλινδρόμηση να υποβάλλονται σε γαστροσκόπηση ώστε να αποκλειστεί η πιθανότητα ύπαρξης οισοφάγου Barrett.
-Παρακολούθηση: Σύμφωνα με τις τελευταίες διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες, άτομα με οισοφάγο Barrett θα πρέπει να υποβάλλονται σε στροσκόπηση με λήψη βιοψιών κάθε 3 χρόνια.
Αν οι βιοψίες δεν εμφανίζουν αλλαγές, επαναλαμβάνεται η γαστροσκόπηση μετά από άλλα 3 χρόνια. Αν εμφανιστούν ήπιες αλλαγές, η αστροσκόπηση θα πρέπει να επαναλαμβάνεται κάθε 6 μήνες, κι εφόσον προχωρήσουν περισσότερο να γίνει η απαραίτητη θεραπεία, συνήθως με τη μορφή χειρουργικής επέμβασης. Αν από την άλλη ο οισοφάγος Barrett εξαφανισθεί, επαναλαμβάνεται άλλη μια φορά η γαστροσκόπηση, κι αν είναι πάλι αρνητική σταματάμε την παρακολούθηση.

-Φαρμακευτική θεραπεία: Τα φάρμακα που μειώνουν την οξύτητα του γαστρικού υγρού (Losec, Laprazol, Nexium κτλ), είναι πολύ σημαντικά στην επιβράδυνση του οισοφάγου Barrett, αφού μειώνουν την έκθεση της περιοχής σε οξύ, που μπορεί να οδηγήσει σε πιο εκτεταμένες και σοβαρότερες βλάβες. Πρέπει να λαμβάνονται καθημερινά εφ’ όρου ζωής, και μπορούν να συνδυαστούν με αντιόξινα (Gaviscon, Maalox, Aludrox κτλ).
-Λαπαροσκοπική αποκατάσταση διαφραγματοκήλης: Εφόσον συνυπάρχει διαφραγματοκήλη ή έντονα συμπτώματα, μπορεί ο πάσχοντας να υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση. Γίνεται με λαπαροσκοπική τεχνική με πολύ μικρές τομές και νοσηλεία μιας ημέρας, και ακολουθείται από άμεση βελτίωση των συμπτωμάτων, σε σημείο που πλέον δε χρειάζεται φαρμακευτική αγωγή. Η χειρουργική επέμβαση οδηγεί σε πλήρη θεραπεία του οισοφάγου Barrett σε 50 με 70% των περιπτώσεων.

-Ενδοσκοπικές θεραπείες: Εφόσον ο οισοφάγος Barrett υποστεί μετάλλαξη σε δυσπλασία, μπορεί να εφαρμοστούν αποκλειστικά ή σε συνδυασμό, Ενδοσκοπική εκτομή, Ραδιοσυχνότητες ή Κρυοθεραπεία για καταστροφή του μεταλλαγμένου ιστού. Η απόφαση για μια τέτοια θεραπεία είναι περίπλοκη και πρέπει να λαμβάνεται από εξειδικευμένους γιατρούς, καθώς δεν αποκλείεται να ξεφύγουν κύτταρα που να μπορούν να εξελιχθούν σε κακοήθεια. Το συμπέρασμα λοιπόν είναι ότι ο Οισοφάγος Barrett είναι μια εντελώς καλοήθης κατάσταση που όμως μπορεί να γίνει επικίνδυνη. Όπως συμβαίνει πάντα στην υγεία, η πρόληψη και η πρώιμη διάγνωση σώζουν ζωές. Γι’ αυτό όταν υπάρχει χρόνια παλινδρόμηση ή Οισοφάγος Barrett, πρέπει να παρακολουθείται με τακτικές ενδοσκοπήσεις. Αν ο Οισοφάγος Barrett συνοδεύεται από διαφραγματοκήλη ή έντονα συμπτώματα, η χειρουργική επέμβαση είναι μια πολύ αποτελεσματική και ασφαλής επιλογή.

Leave a Reply