ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΟΙΣΟΦΑΓΟΓΑΣΤΡΙΚΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

Οισοφαγεκτομή Ivor Lewis

Εφόσον ο καρκίνος οισοφάγου θεωρείται θεραπεύσιμος, ο ασθενής υποβάλλεται αρχικά για 2-3 μήνες σε χημειοθεραπεία μόνο, ή σε συνδυασμό με ακτινοθεραπεία, και στη συνέχεια ακολουθεί χειρουργική επέμβαση για αφαίρεση του τμήματος του οισοφάγου που περιέχει τον όγκο, και επανένωση στομάχου και οισοφάγου.

Γαστρεκτομή

Όπως και στον καρκίνο οισοφάγου, αν η νόσος θεωρείται θεραπεύσιμη, ο ασθενής υποβάλλεται αρχικά σε χημειοθεραπεία και ακολουθεί χειρουργική επέμβαση για αφαίρεση τμήματος ή όλου του στομάχου.

Λαπαροσκοπική Τοποθέτηση Νηστιδοστομίας Θρέψης

Τόσο μετά από οισοφαγεκτομή όσο και μετά από γαστρεκτομή είναι απαραίτητη η διατροφική υποστήριξη των ασθενών, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις προχωρημένης νόσου, η υποστηρικτική θεραπεία είναι η μόνη επιλογή. Η νηστιδοστομία θρέψης επιτρέπει τη χορήγηση τροφής απευθείας στο έντερο, παρακάμπτοντας το ανώτερο γαστρεντερικό σύστημα.

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ

Ο καρκίνος οισοφάγου είναι ο 8ος πιο συχνός καρκίνος στον κόσμο. Υπάρχουν 2 διαφορετικά είδη, με σαφείς διαφορές στη θεραπεία τους.
Ο καρκίνος εκ πλακώδους επιθηλίου αναπτύσσεται στον μέσο και ανώτερο οισοφάγο και είναι πιο συχνός σε αναπτυσσόμενες χώρες. Η θεραπεία του είναι συντηρητική, με συνδυασμό χημειοθεραπείας και ακτινοβολίας. Πολύ σπάνια μπορεί να είναι απαραίτητη χειρουργική επέμβαση.
Το Αδενοκαρκίνωμα Οισοφάγου είναι πιο συχνό σε ανεπτυγμένες χώρες, και είναι ο τύπος καρκίνου που κλασικά αντιμετωπίζεται από τους χειρουργούς. Αναπτύσσεται στο όριο οισοφάγου και στομάχου, συχνά σε έδαφος οισοφάφου Barrett. Οι πιο σημαντικοί επιβαρυντικοί παράγοντες είναι το κάπνισμα, η παχυσαρκία και η χρόνια παλινδρόμηση.

ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ

Το πιο συχνό σύμπτωμα είναι η δυσκολία στην κατάποση στερεών τροφών. Αυτή οφείλεται σε στένωση του οισοφάγου με αποτέλεσμα τη δυσκολία προώθησης τροφής από τον
οισοφάγο στο στομάχι. Στα αρχικά στάδια τα υγρά περνούν εύκολα. Η στάση τροφών στον οισοφάγο μπορεί να προκαλέσει πόνο στο στήθος, και να συνοδεύεται από αναγωγή άπεπτων τροφών. Όλα τα παραπάνω οδηγούν τελικά σε σημαντική απώλεια βάρους.

ΔΙΑΓΝΩΣΗ

Εφόσον υπάρχει υποψία καρκίνου οισοφάγου η πρώτη εξέταση είναι η Γαστροσκόπηση, η οποία επιτρέπει την άμεση διάγνωση και λήψη δείγματος για ιστολογική εξέταση. Ακολουθούν Αξονική Τομογραφία Θώρακος-Άνω Κοιλίας-Κάτω Κοιλίας για αποκλεισμό μεταστάσεων, και στη συνέχεια PET-CT προς αποκλεισμό κρυφών μεταστάσεων.

ΘΕΡΑΠΕΙΑ

Δυστυχώς στο 75% των περιπτώσεων Καρκίνου Κατώτερου Οισοφάγου, η νόσος είναι ήδη προχωρημένη τη στιγμή της διάγνωσης. Σ αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να προσφερθεί μόνο συμπτωματική και ανακουφιστική θεραπεία, με συνδυασμό ήπιας χημειοθεραπείας, ακτινοβολίας, και τεχνικών διάνοιξης του αυλού του οισοφάγου (οισοφαγικό stent), ή σίτισης κατευθείαν στο στομάχι ή στο έντερο (γαστροστομία-νηστιδοστομία).

Στο υπόλοιπο 25% είναι εφικτή η διενέργεια Οισοφαγεκτομής, ώστε να αφαιρεθεί ο όγκος. Σχεδόν πάντα προηγείται χημειοθεραπεία ώστε να μειωθεί το μέγεθος του όγκου και να βελτιωθεί η επιβίωση, ενώ ανάλογα με το στάδιο του καρκίνου μπορεί να είναι απαραίτητη και η διενέργεια ακτινοθεραπείας. Μετά από μια περίοδο ανάρρωσης, είναι απαραίτητη η επανάληψη χημειοθεραπείας για να ολοκληρωθεί το θεραπευτικό πρωτόκολλο.

Υπολογίζεται ότι μόνο το 15% των ασθενών που διαγιγνώσκονται με Καρκίνο Κατώτερου Οισοφάγου επιζούν για περισσότερο από 5 χρόνια, με τη μεγάλη πλειοψηφία να καταλήγουν στον πρώτο χρόνο από τη διάγνωσή τους.

ΠΡΟΛΗΨΗ

Διακοπή καπνίσματος, αποφυγή προϊόντων καπνού γενικότερα, και διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους. Διερεύνηση και αντιμετώπιση συμπτωμάτων Γαστρο-οισοφαγικής
Παλινδρόμησης. Σημαντική είναι η παρακολούθηση με τακτικές γαστροσκοπήσεις των ατόμων που εμφανίζουν αλλοιώσεις τύπου Οισοφάγου Barrett, καθώς είναι προκαρκινική κατάσταση που αυξάνει τον κίνδυνο ανάπτυξης Αδενοκαρκινώματος Οισοφάγου κατά 30 φορές.

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΣΤΟΜΑΧΟΥ

Ο Καρκίνος Στομάχου είναι ο 5 ος πιο συχνός καρκίνος παγκοσμίως. Στο 95% των περιπτώσεων πρόκειται για αδενοκαρκίνωμα που αναπτύσσεται από τα επιφανειακά κύτταρα του στομάχου, ενώ στο υπόλοιπο 5% ανήκουν τα λεμφώματα, GIST, και νευροενδοκρινείς όγκοι. Είναι από τους καρκίνους με τη χειρότερη πρόγνωση, κυρίως επειδή στα αρχικά στάδια μπορεί να προκαλεί από καθόλου ως πολύ ήπια συμπτώματα που συνήθως αγνοούνται. Έχει την τάση να δίνει πολύ νωρίς μεταστάσεις σε λεμφαδένες και άλλα όργανα. Μόνο 10% των πασχόντων επιζούν περισσότερο από 5 χρόνια.
Οι πιο σημαντικοί επιβαρυντικοί παράγοντες είναι το κάπνισμα, χρόνιος εποικισμός με Ελικοβακτηρίδιο του Πυλωρού, παχυσαρκία, διατροφή με παστά, καπνιστά, κατεργασμένες τροφές και ψηλό περιεχόμενο σε νιτρώδη, ενώ πολύ σημαντικό ρόλο παίζει η γενετική προδιάθεση.
Αντίθετα η μεσογειακή διατροφή φαίνεται να ασκεί προστατευτική δράση, λόγω υψηλής περιεκτικότητας σε αντιοξειδωτικές τροφές.

ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ

Σε αρχικά στάδια τα συμπτώματα, αν υπάρχουν, είναι μη ειδικά, και ήπια. Δυσπεψία, και κάψιμο στο στομάχι ή στον οισοφάγο είναι τα πιο κοινά. Ήπιες ενοχλήσεις στην κοιλιά, καθώς και ανορεξία, ειδικά απέχθεια στο κρέας μπορούν να εμφανιστούν. Στις περισσότερες περιπτώσεις ανησυχητικά συμπτώματα εμφανίζονται όταν η νόσος είναι εκτεταμένη και μη θεραπεύσιμη.
Αδυναμία και εύκολη κόπωση λόγω απώλειας βάρους και αναιμίας, πόνος και φουσκώματα στην κοιλιά κυρίως μετά από γεύμα, ναυτία, εμετοί, δυσκοιλιότητα ή διάρροια. Σε πολύ προχωρημένα στάδια μπορεί να εμφανιστεί αιμορραγία από το στομάχι, που εκδηλώνεται είτε με εμετούς με πρόσμειξη αίματος, ή με αίμα στις κενώσεις που μπορεί να είναι από σκούρο μαύρο μέχρι ζωηρό κόκκινο ανάλογα με την ένταση της αιμορραγίας. Συνυπάρχει απώλεια βάρους, ενώ η ανάπτυξη δυσκολίας στην κατάποση υποδηλώνει επέκταση προς τον κατώτερο οισοφάγο.
Πολλά από τα παραπάνω συμπτώματα στα αρχικά στάδια θεωρούνται αποτέλεσμα γαστρίτιδας ή γαστρικού έλκους, οδηγώντας σε καθυστερημένη διάγνωση και κακή πρόγνωση.

ΔΙΑΓΝΩΣΗ

Η εξέταση εκλογής επί συμπτωμάτων είναι η Γαστροσκόπηση με την οποία γίνεται η αναγνώριση του όγκου και λήψη βιοψιών. Στη συνέχεια γίνεται Αξονική Τομογραφία Θώρακος-Άνω Κοιλίας- Κάτω Κοιλίας για σταδιοποίηση. Εφόσον δε βρεθούν απομακρυσμένες μεταστάσεις ο ασθενείς μπορεί να υποβληθεί σε PET-CT, ενδοσκοπικό υπερηχογράφημα αν πρόκειται για πρώιμο γαστρικό καρκίνο που μπορεί να αντιμετωπιστεί με ενδοσκοπική εκτομή, ή λαπαροσκόπηση για αποκλεισμό περιτοναικών εμφυτεύσεων πριν τη διενέργεια επέμβασης γαστρεκτομής.

ΘΕΡΑΠΕΙΑ

Στη μεγάλη πλειοψηφία των περιπτώσεων ο καρκίνος είναι εκτεταμένος και θεωρείται ανεγχείρητος κατά τη διάγνωση. Η θεραπεία σ αυτές τις περιπτώσεις είναι καθαρά ανακουφιστική, με ήπια χημειοθεραπεία, και σε συγκεκριμένες περιπτώσεις ακτινοβολία.
Αν ο όγκος θεωρηθεί χειρουργήσιμος κατά τη διάγνωση, τότε η καλύτερη θεραπεία είναι η χειρουργική επέμβαση. Όπως και στην περίπτωση του οισοφάγου, προηγείται χημειοθεραπεία ώστε να μειωθεί το μέγεθος του όγκου και να βελτιωθεί η πρόγνωση. Μετά τη χειρουργική επέμβαση και την περίοδο ανάρρωσης, ακολουθεί επιπλέον συμπληρωματική χημειοθεραπεία.
Στις σπάνιες περιπτώσεις που ο καρκίνος στομάχου διαγνωσθεί στα αρχικά του στάδια (συχνότερασε Ιαπωνία, Κορέα, Κίνα κτλ όπου διενεργείται τακτικός προσυμπτωματικός έλεγχος), τότε μιλάμε για Πρώιμο Γαστρικό Καρκίνο, ο οποίος μπορεί να αντιμετωπιστεί με Ενδοσκοπική Υποβλεννογόνια Εκτομή (Endoscopic Submucosal Dissection), με πολύ καλά αποτελέσματα, και πρόγνωση εφάμιλλη της χειρουργικής θεραπείας.

ΠΡΟΛΗΨΗ

Η ανακάλυψη του Ελικοβακτηριδίου του Πυλωρού και η θεραπεία εκρίζωσής του, έχει οδηγήσει σε παγκόσμια μείωση των περιστατικών Καρκίνου Στομάχου. Μεγάλη σημασία έχουν επίσης η αποφυγή επιβαρυντικών τροφών, η μεσογειακή διατροφή, και η συχνή διενέργεια γαστροσκόπησης σε άτομα με πιθανό γενετικό υπόστρωμα ή προκαρκινικές βλάβες όπως η εντερική μεταπλασία.

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

Ο καρκίνος οισοφάγου-στομάχου είναι αρκετά επιθετικός, αλλά εφόσον διαγνωσθεί έγκαιρα μπορεί να είναι πλήρως θεραπεύσιμος. Δυστυχώς όμως σε ένα μεγάλο ποσοστό οι ασθενείς αγνοούν τα συμπτώματά τους και δεν απευθύνονται στον γιατρό εγκαίρως, με αποτέλεσμα η διάγνωση να γίνεται αργά.

Οι επεμβάσεις για θεραπεία καρκίνου οισοφάγου και στομάχου είναι περίπλοκες, πολύωρες και απαιτητικές. Θεωρούνται μεγάλης βαρύτητας επεμβάσεις, και υπάρχει πιθανότητα θανάτου λόγω επιπλοκών μετά την επέμβαση ακόμα και στα πιο εξειδικευμένα κέντρα.

Έχει αποδειχθεί ότι στον καρκίνο του ανώτερου γαστρεντερικού η χημειοθεραπεία βελτιώνει θεαματικά την επιβίωση και αυξάνει την πιθανότητα να ακολουθήσει μια θεραπευτική επέμβαση. Θεωρείται λοιπόν υποχρεωτική για τη θεραπεία.

Οι επεμβάσεις για τον καρκίνο του οισοφάγου και στομάχου, περιλαμβάνουν και αποκατάσταση της συνέχειας του πεπτικού σωλήνα. Ανεξαρτήτως της βαρύτητας της επέμβασης, μετά από περίοδο προσαρμογής οι ασθενείς μπορούν να τρώνε κανονικά.

Οι θεραπευτικές επιλογές αποφασίζονται από το ογκολογικό συμβούλιο, με γνώμονα το συμφέρον και τις επιθυμίες του ασθενούς. Εφόσον η χειρουργική εξαίρεση του όγκου δεν είναι εφικτή ή επιθυμητή, ο ασθενής μπορεί να υποβληθεί σε ακτινοβολία ή/και τοποθέτηση ενδοπρόθεσης, που διαστέλλει τον αυλό και επιτρέπει τη δίοδο τροφών.

Σχετικα βιντεο