Καρκίνος Στομάχου

Στον καρκίνο του στομάχου, που ονομάζεται επίσης γαστρικός καρκίνος ή αδενοκαρκινωμα στομάχου, τα καρκινικά κύτταρα συνήθως ξεκινούν από το εσωτερικό τοίχωμα του στομάχου. Στη συνέχεια, διασπείρονται βαθύτερα στα τοιχώματα του στομάχου καθώς αναπτύσσεται ο καρκίνος. Ο καρκίνος στομάχου είναι συχνός παγκοσμίως, αλλά σπάνιος στον Δυτικό κόσμο. Τα συνηθισμένα συμπτώματα του καρκίνου του στομάχου, όπως η ανεξήγητη απώλεια βάρους και ο πόνος στο στομάχι, συχνά δεν εμφανίζονται στα αρχικά στάδια.

Επισκόπηση

Τι είναι ο καρκίνος του στομάχου (γαστρικός καρκίνος);

Στον καρκίνο στομάχου, που ονομάζεται επίσης γαστρικός καρκίνος ή αδενοκαρκινωμα στομάχου, τα καρκινικά κύτταρα αναπτύσσονται ανεξέλεγκτα στο στομάχι. Ο καρκίνος μπορεί να σχηματιστεί οπουδήποτε στο στομάχι. Στον δυτικό κόσμο, οι περισσότερες περιπτώσεις καρκίνου του στομάχου περιλαμβάνουν ανώμαλη ανάπτυξη κυττάρων στο σημείο όπου το στομάχι συναντά τον οισοφάγο (γαστροοισοφαγική συμβολή). Σε ασιατικές χώρες, όπου ο καρκίνος του στομάχου είναι πιο συχνός, συνήθως σχηματίζεται στο κάτω μέρος του στομάχου.

Περίπου στο 95% των περιπτώσεων, ο καρκίνος του στομάχου ξεκινά από το βλεννογόνο του στομάχου και εξελίσσεται αργά. Χωρίς θεραπεία, μπορεί να σχηματίσει μια μάζα (όγκο) και να αναπτυχθεί βαθύτερα στα τοιχώματα του στομάχου. Ο όγκος μπορεί να εξαπλωθεί σε κοντινά όργανα όπως το ήπαρ και το πάγκρεας, να προκαλέσει διόγκωση λεμφαδένων, ή να δώσει απομακρυσμένες μεταστάσεις..

Ποιους προσβάλλει ο καρκίνος στομάχου;

Οποιοσδήποτε μπορεί να αναπτύξει καρκίνο του στομάχου, αλλά ορισμένοι παράγοντες μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο. Υπάρχουν περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσει κάποιος καρκίνο του στομάχου εάν:

Είναι 65 ετών ή μεγαλύτερος.
Είναι άνδρας.
Έχει καταγωγή είναι από τη Κεντρική ή Νότια Αμερική ή την Ανατολική Ευρώπη
Έχει χρόνια λοίμωξη με H. Pylori

Πόσο συχνός είναι ο καρκίνος του στομάχου;

Ο καρκίνος του στομάχου είναι ένας από τους πιο συνηθισμένους καρκίνους παγκοσμίως, αλλά εμφανίζεται λιγότερο συχνά στις στον δυτικό κόσμο. Μόνο περίπου το 3 % των καρκίνων που διαγιγνώσκεται κάθε χρόνο στην Ελλάδα εντοπίζονται στο στομάχι, και τα κρούσματα μειώνονται σταθερά τα τελευταία χρόνια.

Είστε υποψήφιος για Καρκίνος Στομάχου;

Συμπληρώστε το ιατρικό ιστορικό σας και λάβετε εξατομικευμένη αξιολόγηση από τον χειρουργό.

Συμπτώματα και Αιτίες

Ποια είναι τα σημάδια και τα συμπτώματα του καρκίνου στομάχου;

Ο καρκίνος του στομάχου συνήθως δεν προκαλεί συμπτώματα στα αρχικά στάδια. Ακόμα και τα πιο συνηθισμένα πρώιμα σημάδια καρκίνου του στομάχου, όπως ανεξήγητη απώλεια βάρους και πόνος στο στομάχι, συνήθως δεν εμφανίζονται μέχρι ο καρκίνος να είναι σε πιο προχωρημένο στάδιο.

Τα συμπτώματα του καρκίνου του στομάχου περιλαμβάνουν:

Απώλεια όρεξης.
Δυσκολία στην κατάποση.
Κόπωση ή αδυναμία.
Ναυτία και έμετο.
Ανεξήγητη απώλεια βάρους.
Καούρα και δυσπεψία.
Μαύρα κόπρανα ή εμετός με αίμα.
Αίσθημα φουσκώματος ή αερίων μετά το φαγητό.
Πόνος στο στομάχι, συχνά πάνω από τον αφαλό.
Αίσθημα κορεσμού ακόμη και μετά την κατανάλωση ενός μικρού γεύματος

Πολλά από αυτά τα συμπτώματα είναι κοινά και σε άλλες παθήσεις. Είναι σημαντικό να απευθυνθούμε σε γιατρό αν υπάρχουν ανησυχητικά συμπτώματα που επιμένουν για περισσότερο από 1-2 εβδομάδες

Μπορούμε να νιώσουμε έναν όγκο στο στομάχι;

Με την κλινική εξέταση μπορούμε να ψηλαφήσουμε μια μάζα στο στομάχι, ειδικά αν είναι προχωρημένος ο καρκίνος. Πιο συχνά, ωστόσο, αναγνωρίζουμε τα ανησυχητικά συμπτώματα από το στομάχι. Το στομάχι μπορεί συχνά να είναι πρησμένο, γεμάτο ή επώδυνο. Ο πόνος μπορεί να ξεκινήσει ως ήπιος και στη συνέχεια να γίνει πιο έντονος καθώς η νόσος εξελίσσεται.

Τι προκαλεί καρκίνο του στομάχου;

Ο καρκίνος του στομάχου δημιουργείται όταν υπάρχει μια γενετική μετάλλαξη στο DNA των κυττάρων του στομάχου. Τα καρκινικά κύτταρα καταστρέφουν τα υγιή κύτταρα, επεκτείνονται τοπικά, δημιουργούν όγκο, διηθούν γειτονικά όργανα και μπορεί να εξαπλωθούν σε άλλα μέρη του σώματός (να κάνουν μετάσταση).

Ορισμένοι παράγοντες φαίνεται να αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου του στομάχου. Αυτοί περιλαμβάνουν:

Οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του στομάχου.
Λοίμωξη από Ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού (H. pylori).
Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση (ΓΟΠ).
Γαστρίτιδα.
Λοίμωξη από τον ιό Epstein-Barr.
Ιστορικό έλκους στομάχου ή πολυπόδων στομάχου.
Διατροφή πλούσια σε λιπαρά, αλμυρά, καπνιστά ή τουρσί τρόφιμα.
Διατροφή πτωχή σε φρούτα και λαχανικά.
Συχνή έκθεση σε ουσίες όπως άνθρακας, μέταλλο και καουτσούκ.
Κάπνισμα, άτμισμα ή μάσημα καπνού.
Υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ.
Παχυσαρκία.
Αυτοάνοση ατροφική γαστρίτιδα.
Αρκετές γενετικές παθήσεις σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του στομάχου, όπως:
Σύνδρομο Lynch.
Σύνδρομο Peutz-Jeghers.
Σύνδρομο Li-Fraumeni.
Οικογενής αδενωματώδης πολυποδίαση.
Κληρονομικός διάχυτος καρκίνος του στομάχου.
Κοινή μεταβλητή ανοσοανεπάρκεια (CVID).

Ο καρκίνος του στομάχου είναι πιο συχνός σε άτομα με ομάδα αίματος Α, αν και δε γνωρίζουμε την αιτία

Διάγνωση και Εξετάσεις

Πώς διαγιγνώσκεται ο καρκίνος του στομάχου;

Μετά τη λήψη του ιατρικού ιστορικού και την κλινική εξέταση, προχωράμε σε εξετάσεις για τη διάγνωση και τον καθορισμό του σταδίου του καρκίνου του στομάχου.

Η γαστροσκόπηση είναι απαραίτητη για τη διάγνωση του καρκίνου του στομάχου. Εισάγουμε έναν λεπτό σωλήνα με μια μικροσκοπική κάμερα στην άκρη του (ενδοσκόπιο) στο στόμα μέχρι να φτάσει στο στομάχι. Μπορούμε να πάρουμε βιοψία για ιστολογική εξέταση και βιολογικούς δείκτες
Ο ενδοσκοπικός υπέρηχος είναι ένα ειδικό είδος ενδοσκόπησης που μπορεί να βοηθήσει στον προσδιορισμό της σταδιοποίησης του καρκίνου. Το ενδοσκόπιο που χρησιμοποιείται έχει έναν υπερηχογραφικό καθετήρα προσαρτημένο στην άκρη του, ο οποίος μπορεί να τραβήξει φωτογραφίες του στομάχου. Μπορεί να δείξει εάν ο καρκίνος έχει εξαπλωθεί από το βλεννογόνο του στομάχου στο τοίχωμα του στομάχου σας.
Οι ακτινολογικές εξετάσεις, συμπεριλαμβανομένης της αξονικής τομογραφίας, της κατάποσης βαρίου και της μαγνητικής τομογραφίας, μπορούν να βοηθήσουν στον εντοπισμό όγκων και άλλων ανωμαλιών που μπορεί να σχετίζονται με τον καρκίνο. Μια εξέταση PET μπορεί να δείξει εάν ο καρκίνος έχει εξαπλωθεί στο υπόλοιπο σώμα .
Οι εξετάσεις αίματος μπορούν να προσφέρουν πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο λειτουργίας των υπόλοιπων οργάνων. Δυσλειτουργία των οργάνων μπορεί να υποδηλώνει ότι ο καρκίνος έχει εξαπλωθεί σε αυτό το όργανο.
Η λαπαροσκόπηση είναι ένας τύπος χειρουργικής επέμβασης που επιτρέπει να αξιολογήσουμε την εξάπλωση του καρκίνου όταν οι λιγότερο επεμβατικές μέθοδοι, όπως η απεικόνιση, δεν έχουν παράσχει αρκετές πληροφορίες. Κατά τη διάρκεια της λαπαροσκόπησης, εισάγουμε μια μικροσκοπική κάμερα σε μικρές τομές στην κοιλιά, ώστε να μπορεί να δούμε απευθείας τα όργανά.

Δεν υπάρχει στην Ελλάδα προσυμπτωματικός έλεγχος για καρκίνο του στομάχου, επειδή είναι τόσο σπάνιος. Ωστόσο, εάν υπάρχει μια πάθηση που αυξάνει τον κίνδυνο ανάπτυξής του, μπορεί να είναι απαραίτητη η τακτική γαστροσκόπηση για την ανίχνευση καρκινικών αλλαγών.

Αντιμετώπιση και Θεραπεία

Πώς αντιμετωπίζεται ο καρκίνος του στομάχου;

Η θεραπεία εξαρτάται από το πόσο μακριά έχει εξαπλωθεί ο καρκίνος, τη γενική κατάσταση της υγείας του ασθενούς και τις προτιμήσεις του όσον αφορά τη θεραπεία.

Η σταδιοποίηση επιτρέπει την εκτίμηση της εξάπλωσης του καρκίνου. Με τον καρκίνο του στομάχου, η σταδιοποίηση κυμαίνεται από 0 (μηδέν) έως IV (τέσσερα). Το στάδιο 0 σημαίνει ότι ο καρκίνος δεν έχει εξαπλωθεί πέρα από το βλεννογόνο του στομάχου. Το στάδιο IV σημαίνει ότι έχει εξαπλωθεί σε άλλα όργανα.

Χειρουργική επέμβαση

Ανάλογα με το πόσο έχει εξαπλωθεί ο καρκίνος μπορεί να αποφασίσουμε κάποια επέμβαση για αφαίρεση ενός όγκου ή ολόκληρου ή μέρους του στομάχου σας.

Ενδοσκοπική αφαίρεση. Στα πολύ πρώιμα στάδια, όταν ο καρκίνος περιορίζεται στα επιφανειακά (ανώτερα) στρώματα του στομάχου, ο καρκίνος μπορεί να αφαιρεθεί μέσω γαστροσκόπησης Σε αυτή τη επέμβαση (ενδοσκοπική υποβλεννογονια εκτομή ή ενδοσκοπική βλεννογονική αφαίρεση), κόβουμε τοπικά τον όγκο από το τοίχωμα του στομάχου.
Γαστρεκτομή. Αν ο όγκος εξαπλωθεί πέρα από τα επιφανειακά στρώματα του στομάχου, θα χρειαστεί χειρουργική επέμβαση για την αφαίρεση ολόκληρου ή μέρους του στομάχου σας. Η υφολική γαστρεκτομή αφαιρεί το μέρος του στομάχου που έχει προσβληθεί από τον καρκίνο. Η ολική γαστρεκτομή αφαιρεί ολόκληρο το στομάχι. Στη συνέχεια συνδέουμε τον οισοφάγο με το λεπτό έντερο, ώστε να μπορούμε να τρώμε ακόμα και μετά από ολική γαστρεκτομή.

Άλλες θεραπείες

Πρόσθετες θεραπείες στοχεύουν άμεσα τα καρκινικά κύτταρα.

Η χημειοθεραπεία χρησιμοποιεί φάρμακα για τη συρρίκνωση των καρκινικών κυττάρων, καθιστώντας ευκολότερη την αφαίρεσή τους πριν από τη χειρουργική επέμβαση. Η χημειοθεραπεία μπορεί επίσης να σκοτώσει τα υπόλοιπα καρκινικά κύτταρα μετά τη χειρουργική επέμβαση. Συνήθως χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με ακτινοβολία. Η χημειοθεραπεία μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί με στοχευμένη φαρμακευτική θεραπεία.
Η ακτινοβολία χρησιμοποιεί στοχευμένες δέσμες ενέργειας όπως οι ακτίνες Χ για την καταστροφή των καρκινικών κυττάρων. Η ακτινοβολία από μόνη της δεν είναι αποτελεσματική στη θεραπεία του καρκίνου του στομάχου, αλλά μπορεί να χρησιμοποιηθεί παράλληλα με τη χημειοθεραπεία πριν και μετά τη χειρουργική επέμβαση. Η ακτινοβολία μπορεί επίσης να βοηθήσει στην ανακούφιση των συμπτωμάτων.
Η στοχευμένη φαρμακευτική θεραπεία εστιάζει στις αδυναμίες των καρκινικών κυττάρων, προκαλώντας τη νέκρωση τους. Χρησιμοποιείται συχνά με χημειοθεραπεία σε καρκίνο που υποτροπιάζει (επανεμφανίζεται) ή είναι προχωρημένος.
Η ανοσοθεραπεία βοηθά το ανοσοποιητικό σύστημα να εντοπίσει και να καταστρέψει καρκινικά κύτταρα που μπορεί να είναι δύσκολο να ανιχνευθούν. Χρησιμοποιείται συχνότερα σε υποτροπιάζοντα ή προχωρημένο καρκίνο.
Η παρηγορητική φροντίδα βοηθά στη βελτίωση της ποιότητας ζωής ως άτομο με διάγνωση καρκίνου. Η παρηγορητική φροντίδα είναι εξειδικευμένη ιατρική φροντίδα που μπορεί να περιλαμβάνει γιατρούς, νοσηλευτές και άλλους ειδικούς που μπορούν να βοηθήσουν στην ανακούφιση των συμπτωμάτων.

Πρόγνωση

Είναι ιάσιμος ο καρκίνος του στομάχου;

Ο καρκίνος του στομάχου μπορεί να θεραπευτεί εάν βρίσκεται στα αρχικά στάδια. Συχνά, ωστόσο, η διάγνωση γίνεται σε μεταγενέστερα στάδια, μόλις αρχίσουν τα συμπτώματα.

Ποια είναι η πρόγνωση για άτομα που έχουν καρκίνο του στομάχου;

Η πρόγνωση για τον καρκίνο του στομάχου εξαρτάται από το στάδιο του καρκίνου κατά τη στιγμή της διάγνωσης. Τα άτομα στα αρχικά στάδια του καρκίνου του στομάχου έχουν πολύ καλύτερη πρόγνωση από εκείνα σε μεταγενέστερο στάδιο. Το 5ετές ποσοστό επιβίωσης για τον καρκίνο του στομάχου μπορεί να φτάσει έως και 70% (για μικρή εξάπλωση) ή έως και 6% (για προχωρημένη εξάπλωση).

Πρόληψη

Πώς μπορώ να προλάβω τον καρκίνο του στομάχου;

Μπορούμε να μειώσουμε τον κίνδυνο καρκίνου στομάχου εάν:

Αντιμετωπίσουμε λοίμωξη από H. pylori εάν το τεστ είναι θετικό. Η λοίμωξη από H. pylori είναι ένας σημαντικός παράγοντας κινδύνου για την ανάπτυξη καρκίνου του στομάχου.
Θεραπεύσουμε έγκαιρα τα έλκη, τη γαστρίτιδα και άλλες παθήσεις του στομάχου. Οι μη θεραπευμένες παθήσεις του στομάχου, ειδικά αυτές που προκαλούνται από το βακτήριο H. pylori, αυξάνουν τον κίνδυνο καρκίνου του στομάχου.
Τρώμε υγιεινά. Η κατανάλωση μιας υγιεινής διατροφής με υψηλή περιεκτικότητα σε φρούτα και λαχανικά και χαμηλή σε αλάτι και επεξεργασμένα τρόφιμα μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο καρκίνου του στομάχου. Τροφές πλούσιες σε βιταμίνη C, βήτα-καροτίνη και καροτενοειδή, όπως τα εσπεριδοειδή, τα φυλλώδη πράσινα λαχανικά και τα καρότα, αποτελούν καλές πηγές βασικών θρεπτικών συστατικών.
Διακόψουμε το κάπνισμα και τη χρήση προϊόντων καπνού. Η χρήση καπνού αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου του στομάχου και πολλών άλλων καρκίνων.
Διατηρούμε ένα υγιές σωματικό βάρος. Αυτό που μετράει ως υγιές βάρος διαφέρει από άτομο σε άτομο.

Ζώντας με Καρκίνο Στομάχου

Πότε πρέπει να επισκεφτώ τον γιατρό μου;

Εάν υπάρχει αυξημένος κίνδυνο καρκίνου του στομάχου, πρέπει να κάνουμε τακτικές προληπτικές εξετάσεις. Εναλλακτικά μπορούμε να παρακολουθούμε τα συμπτώματά, αλλά πρέπει να θυμόμαστε ότι τα συμπτώματα του καρκίνου στομάχου μπορεί να μην είναι ειδικά.

Αναζητάμε ιατρική βοήθεια εάν υπάρχουν συμπτώματα όπως πόνος στο στομάχι και ανεξήγητη απώλεια βάρους με ή χωρίς συμπτώματα, όπως:

Δυσκολία στη σίτιση.
Διάρροια.
Ναυτία.
Αιματηρά ή μαύρα κόπρανα.

Ποιες ερωτήσεις πρέπει να κάνω στον γιατρό μου;

Πού βρίσκεται ο καρκίνος;
Ποιο στάδιο καρκίνου έχω; Τι σημαίνει αυτό για την πρόγνωσή μου;
Ποιες θεραπείες είναι διαθέσιμες για μένα;
Ποια είναι τα οφέλη αυτής της θεραπείας; Πιθανοί κίνδυνοι;
Ποιες άλλες επιλογές θεραπείας είναι διαθέσιμες;
Πώς θα επηρεάσει η διάγνωση και η θεραπεία του καρκίνου την καθημερινότητά μου;
Πρέπει να ζητήσω μια δεύτερη γνώμη;

Συμπέρασμα

Ο καρκίνος του στομάχου δεν είναι δυνατό να προληφθεί, αλλά μπορεί να είναι θεραπεύσιμος εάν διαγνωστεί έγκαιρα. Ανάλογα με τη διάγνωση του καρκίνου μπορούμε να συστήσουμε χειρουργική επέμβαση για την αφαίρεση καρκινικών κυττάρων ή όγκων. Μπορεί να προτείνουμε έναν συνδυασμό θεραπειών που μπορούν να σκοτώσουν ή να συρρικνώσουν τα καρκινικά κύτταρα. Τελικά, η πρόγνωσή εξαρτάται από πολλούς παράγοντες. Ενημερωνόμαστε πλήρως για τις επιλογές θεραπείας, συμπεριλαμβανομένων των οφελών και των κινδύνων τους.

Βιβλιογραφία

1. Shitara K, Fleitas T, Kawakami H, Curigliano G, Narita Y, Wang F, et al. Pan-Asian adapted ESMO Clinical Practice Guidelines for the diagnosis, treatment and follow-up of patients with gastric cancer. ESMO Open. 2024;9(2):102226. doi:10.1016/j.esmoop.2023.102226. PubMed.

2. Japanese Gastric Cancer Association. Japanese Gastric Cancer Treatment Guidelines 2021 (6th edition). Gastric Cancer. 2023;26(1):1-25. doi:10.1007/s10120-022-01331-8. PubMed.

3. Al-Batran SE, Homann N, Pauligk C, Goetze TO, Meiler J, Kasper S, et al. Perioperative chemotherapy with fluorouracil plus leucovorin, oxaliplatin, and docetaxel versus fluorouracil or capecitabine plus cisplatin and epirubicin for locally advanced, resectable gastric or gastro-oesophageal junction adenocarcinoma (FLOT4): a randomised, phase 2/3 trial. Lancet. 2019;393(10184):1948-1957. doi:10.1016/S0140-6736(18)32557-1. PubMed.

4. Bang YJ, Kim YW, Yang HK, Chung HC, Park YK, Lee KH, et al. Adjuvant capecitabine and oxaliplatin for gastric cancer after D2 gastrectomy (CLASSIC): a phase 3 open-label, randomised controlled trial. Lancet. 2012;379(9813):315-321. doi:10.1016/S0140-6736(11)61873-4. PubMed.

5. Li WQ, Zhang JY, Ma JL, Li ZX, Zhang L, Zhang Y, et al. Effects of Helicobacter pylori treatment and vitamin and garlic supplementation on gastric cancer incidence and mortality: follow-up of a randomized intervention trial. Για την ενότητα πρόληψης, προτιμήστε επίσης την παρακάτω δημοσίευση με μακροχρόνια παρακολούθηση: Effect of Helicobacter pylori Eradication on Gastric Cancer Prevention: Updated Report From a Randomized Controlled Trial With 26.5 Years of Follow-up. PubMed.

Δρ. ΜΙΧΑΗΛ Σ. ΚΟΥΡΚΟΥΛΟΣ

Υπερεξειδίκευση στην
Ρομποτική Χειρουργική

Διευθυντής Χειρουργός Γαστρεντερικού και Παχυσαρκίας
Ευρωκλινικής Αθηνών
Λαπαροσκοπική - Ρομποτική Χειρουργική