Χολολιθίαση

Xολολιθίαση

Χολολιθιασική νόσο ονομάζουμε την ύπαρξη χολόλιθων στο χοληφόρο δέντρο, είτε στη χοληδόχο κύστη ή στον χοληδόχο πόρο. Είναι η πιο συχνή πάθηση των χοληφόρων, και από τις συχνότερες χειρουργικές παθήσεις γενικότερα. Οι χολόλιθοι είναι συμπαγή μορφώματα μου μοιάζουν με μικρές πέτρες ή βότσαλα, διαφόρων μεγεθών και σχημάτων. Δημιουργούνται λόγω κρυσταλλοποίησης της χολής που παράγεται στο ήπαρ, ως αποτέλεσμα υπερκορεσμούυ σε χοληστερίνη, χολικά άλατα ή χολερυθρίνη. Η παρουσία λίθων στη χοληδόχο κύστη ονομάζεται χολολιθίαση, ενώ η ανεύρεση λίθων στον χοληδόχο πόρο ονομάζεται χοληδοχολιθίαση. Η φλεγμονή της χοληδόχου κύστης, συνήθως λόγω παρουσίας χολόλιθων, ονομάζεται χολοκυστίτιδα.

https://drkourkoulos.gr/wp-content/uploads/2022/11/chololidiasi.png

Αιτια

Χολολιθίαση ονομάζεται η παρουσία ενός ή περισσότερων λίθων στη χοληδόχο κύστη. Είναι αρκετά συχνή κατάσταση που εμφανίζεται στο 10% των ενηλίκων και στο 20% των ηλικιωμένων άνω των 65 ετών. Παράγοντες κινδύνου για εμφάνιση χολολιθίασης είναι το θηλυκό φύλο, η παχυσαρκία καθώς και η ταχεία απώλεια βάρους, δίαιτα πλούσια σε λιπαρά και οικογενειακή προδιάθεση.

Συμπτώματα

Στο 80% των περιπτώσεων η χολολιθίαση είναι εντελώς ασυμπτωματική. Στους υπόλοιπους ασθενείς τα συμπτώματα εξαρτώνται από το μέγεθος τον τύπο και το σημείο στο οποίο αναπτύσσονται οι χολόλιθοι, καθώς και από τον ίδιο τον ασθενή. Το πιο τυπικό σύμπτωμα είναι ο κωλικός χοληφόρων. Ο πόνος εμφανίζεται συνήθως μετά από λιπαρό ή βαρύ γεύμα. Αρχικά εντοπίζεται στο δεξιό υποχόνδριο, στην περιοχή δηλαδή της χοληδόχου κύστης στο δεξιό πάνω μέρος της κοιλιάς κάτω από τις πλευρές.

Ο πόνος συχνά ακτινοβολεί προς το δεξιό πλάγιο κοιλιακό τοίχωμα και προς τη δεξιά πλευρά της ράχης. Η εμφάνιση και η εντόπιση του πόνου σχετίζονται με τη λειτουργία της χολής και της χοληδόχου κύστης. Η χολή παράγεται στο ήπαρ συνεχώς, και αποθηκεύεται στη χοληδόχο κύστη ως το επόμενο λιπαρό γεύμα. Η χολή βοηθάει στην απορρόφηση των λιπών από το έντερο, καθώς τα διαλύει και επιτρέπει στα ένζυμα του παγκρέατος να τα διασπάσουν. Η κατανάλωση λιπαρού γεύματος οδηγεί στην απελευθέρωση από το στομάχι μιας ουσίας που λέγεται χολοκυστοκινίνη. Αυτή δρα σαν τοπική ορμόνη, επιδρά στο χοληφόρο δέντρο, και προκαλεί σύσπαση της χοληδόχου κύστης και χαλάρωση του σφιγκτήρα του χοληφόρου δέντρου (σφιγκτήρα του Oddi), ώστε να απελευθερωθεί χολή στο έντερο και να αναμειχθεί με το λίπος. Όταν όμως υπάρχουν πέτρες στη χοληδόχο κύστη, η σύσπαση τις ωθεί προς την έξοδο προκαλώντας απόφραξη. Περαιτέρω σύσπαση ης χοληδόχου κύστης με αποφραγμένη την έξοδο ης χοληδόχου κύστης προκαλεί τον τυπικό πόνο. Εφόσον ο πόνος αλλάξει και γίνει συνεχόμενος για περισσότερες ώρες, συνήθως υποδηλώνει ανάπτυξη χολοκυστίτιδας.

Διάγνωση

Η εξέταση εκλογής για τη διάγνωση χολολιθίασης είναι το υπερηχογράφημα. Συνήθως η διάγνωση γίνεται τυχαία σε έλεγχο για άλλους λόγους. Εναλλακτικά ο τυπικός κωλικός θέτει ισχυρή υποψία, και το υπερηχογράφημα επιβεβαιώνει τη διάγνωση. Στις περισσότερες περιπτώσεις οι εξετάσεις αίματος είναι φυσιολογικές. Αν υπάρχει σοβαρή διαταραχή των ηπατικών ενζύμων, ή διάταση χοληφόρων στο υπερηχογράφημα κοιλίας, μπορεί να συνυπάρχουν και άλλα προβλήματα. Σ αυτή την περίπτωση κάνουμε μαγνητική τομογραφία τύπου MRCP για ν αποκλείσουμε άλλα προβλήματα. Επίσης σε περίπτωση άτυπων συμπτωμάτων διενεργούμε γαστροσκόπηση και μερικές φορές κολονοσκόπηση για αποκλεισμό άλλων παθήσεων.

Θεραπεία

Οι θεραπευτικές επιλογές εξαρτώνται από τα συμπτώματα και τα ευρήματα των εργαστηριακών εξετάσεων, καθώς και τον κίνδυνο ανάπτυξης επιπλοκών, με κυριότερες την παγκρεατίτιδα και τη χολοκυστίτιδα. Σε γενικές γραμμές, εφόσον οι χολόλιθοι δεν προκαλούν συμπτώματα μπορούμε να παρακολουθήσουμε ενεργά τον ασθενή χωρίς να τον υποβάλλουμε σε χειρουργείο, συστήνοντας αποφυγή λιπαρών γευμάτων και απώλεια βάρους. Αν υπάρχουν συμπτώματα, ή αν θεωρηθεί υψηλός κίνδυνος ανάπτυξης επιπλοκών, η θεραπεία εκλογής είναι η λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομή σε τακτική βάση. (βλέπε σελίδα)