Λαπαροσκοπική / Ανοικτή Κολεκτομή

Η Κολεκτομή είναι μια επέμβαση που διενεργείται για ν αφαιρεθεί τμήμα του παχέος εντέρου. Οι ενδείξεις διαφέρουν ανάλογα με την περίπτωση. Η συχνότερη ένδειξη για κολεκτομή είναι ο Καρκίνος Παχέος Εντέρου, με δεύτερη σε συχνότητα την εκκολπωματική νόσο. Πιό σπάνιες ενδείξεις είναι η αιμορραγία και απόφραξη μη νεοπλασματικής αιτιολογίας.

Τεχνική

Η επέμβαση μπορεί να γίνει με την κλασική ανοικτή μέθοδο,, ή λαπαροσκοπικά . Δηλαδή με μια μεγάλη τομή στο μέσο της κοιλιάς, μέσα από μικρές τομές από τις οποίες εισάγονται τα λαπαροσκοπικά εργαλεία. Οι βασικές αρχές που ακολουθούμε παραμένουν οι ίδιες, αν και υπάρχουν τεχνικές διαφορές. Και στις δυο περιπτώσεις αφαιρείται το τμήμα του εντέρου στο οποίο βρίσκεται το πρόβλημα, συνήθως καρκίνος. Αφαιρούνται μαζί με τα αγγεία που το τροφοδοτούν με αίμα, τα οποία διαχωρίζονται κοντά στην έκφυσή τους από τα μεγαλύτερα αγγεία της κοιλιά. Αφαιρούνται επίσης και οι λεμφαδένες που βρίσκονται κοντά στη ρίζα των αγγείων. Αφού αφαιρεθεί το πάσχον έντερο, προσπαθούμε να επανασυνδέσουμε τα άκρα του εντέρου που μένει. Αν αυτό δεν είναι εφικτό, αναγκαζόμαστε να καταφύγουμε σε κολοστομία.

Ογκολογική Κολεκτομή, Καρκίνος Εντέρου
Ογκολογική Κολεκτομή, Καρκίνος Εντέρου

Αρχές Κολεκτομής

Συνήθως αφαιρείται ένα πολύ μεγάλο τμήμα του εντέρου σε σχέση με τον όγκο. Οι λόγοι έχουν να κάνουν με τις παραπάνω αρχές και το ογκολογικό αποτέλεσμα. Για να γίνει σωστός καθαρισμός του όγκου πρέπει να αφαιρεθεί η ρίζα του τροφοφόρου αγγείου μαζί με τους λεμφαδένες. Αυτό σημαίνει ότι το υπόλοιπο έντερο που τροφοδοτείται από το συγκεκριμένο αγγείο δε μπορεί να επιβιώσει και πρέπει να αφαιρεθεί μαζί με το πάσχον τμήμα. Από την άλλη, ο καρκίνος τείνει να επεκτείνεται προς τα πλάγια, κατά συνέχεια ιστού, και πολλές φορές μπορεί να προσβάλλει τοίχωμα του εντέρου πέραν από αυτό που είναι ορατά προσβεβλημένο. Για αυτό το λόγο πρέπει να αφαιρούμε επιπλέον έντερο σε απόσταση από τον ίδιο τον όγκο. Το μήκος του υγιούς εντέρου που πρέπει να αφαιρέσουμε είναι στα 5 εκατοστά για το παχύ έντερο, και στα 2 εκατοστά για το ορθό.

 

Επιπλοκές Κολεκτομής

Η κολεκτομή θεωρείται μείζονα επέμβαση, με πιθανότητα επιπλοκών όπως αιμορραγία, τραυματισμοί γύρω οργάνων, διαφυγή, μολύνσεις και περιτονίτιδα. Ανάλογα με τον τύπο και την τεχνική της επέμβασης είναι απαραίτητη η παραμονή στο νοσοκομείο για 5-8 ημέρες εφόσον δεν υπάρχουν προβλήματα. Αν παρουσιαστούν επιπλοκές αυτές αντιμετωπίζονται ακτινολογικά, ενδοσκοπικά, ή ακόμα και με νέο χειρουργείο.

ΛΑΠΑΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΚΟΛΕΚΤΟΜΗ

Η λαπαροσκοπική κολεκτομή γίνεται μέσα από 5-6 μικρές τομές στο κοιλιακό τοίχωμα. Στο τέλος της επέμβασης μια από αυτές επεκτείνεται ώστε να αφαιρεθεί με ασφάλεια το τμήμα του εντέρου που περιέχει τον όγκο. 

Λαπαροσκοπική Κολεκτομή
Λαπαροσκοπική Κολεκτομή

Είθισται ναι γίνεται πρώτα διαχωρισμός των αγγείων στη ρίζα τους μαζί με τους λεμφαδένες, και στη συνέχεια αποκόλληση του παχέος εντέρου από τους γύρω ιστούς. (medial to lateral). Στο τέλος αποκόπτουμε και αφαιρούμε το τμήμα του εντέρου που πάσχει, και επανασυνδέουμε τα τμήματα του εντέρου που έχουν μείνει εφόσον αυτό είναι δυνατόν. Ο ασθενής κινητοποιείται ην ίδια μέρα, και τρώει κανονικά γεύματα την επόμενη. 

Εφόσον θεωρηθεί ασφαλέστερο, η επέμβαση μπορεί είτε να ξεκινήσει ή να μετατραπεί σε ανοικτή κατά τη διάρκεια λαπαροσκοπικού χειρουργείου, λόγω τεχνικών δυσκολιών. Η μετατροπή σε ανοικτή κολεκτομή δε θεωρείται αποτυχία, αλλά υιοθέτηση μιας πιο ασφαλούς τεχνικής.

ΑΝΟΙΚΤΗ ΚΟΛΕΚΤΟΜΗ

Η επέμβαση ξεκινά με τομή στο δέρμα και στους μύες, συνήθως στο μέσο της κοιλιάς. Αυτό και μόνο αυξάνει το μετεγχειρητικό πόνο, αλλά και την απώλεια αίματος κατά τη διάρκεια του χειρουργείου. Στη συνέχεια ακολουθούμε αντίθετη πορεία από το λαπαροσκοπικό χειρουργείο. Αποκολλούμε πρώτα το έντερο από τους πέριξ ιστούς, για να διαχωρίσουμε στη συνέχεια τα αγγεία μαζί με τους λεμφαδένες. Στο τέλος επανενώνουμε το έντερο αφού αφαιρέσουμε το πάσχον τμήμα του.

Ανοικτή Λαπαροσκοπική Κολεκτομή
a. Ανοικτή Κολεκτομή b.Λαπαροσκοπική Κολεκτομή

 

Αυτό που κάνει την ανοικτή κολεκτομή πιο ασφαλή είναι η δυνατότητα χρήσης της αφής και της τρισδιάστατης όρασης, που λείπουν στο λαπαροσκοπικό χειρουργείο. Το τελευταία δεν είναι πρόβλημα αν υπάρχει ρομποτική υποβοήθηση. Το χειρουργείο τελειώνει με σύγκλειση μυών και δέρματος, και ο ασθενής παρακολουθείται στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας για τουλάχιστον 24 ώρες. 

ΔΕΞΙΑ ΚΟΛΕΚΤΟΜΗ

Όγκοι στη δεξιά πλευρά του παχέος εντέρου (τυφλό, ανιόν, δεξιά κολική καμπή, εγγύς εγκάρσιο κόνον), απαιτούν την αφαίρεση του δεξιού τμήματος του παχέος εντέρου. (δεξιά ή εκτεταμένη δεξιά κολεκτομή), Η επανένωση γίνεται μεταξύ του λεπτού εντέρου με το υπολειπόμενο παχύ έντερο. Θεωρείται η πιο απλή επέμβαση κολεκτομής με χαμηλή πιθανότητα αιμορραγίας και επιπλοκών.

ΑΡΙΣΤΕΡΗ ΚΟΛΕΚΤΟΜΗ

Αφαιρείται το αριστερό τμήμα του παχέος εντέρου (άπω εγκάρσιο κόλον, σπληνική καμπή, κατιόν, σιγμοειδές). Λόγω της γειτνίασης με το σπλήνα υπάρχει πιθανότητα αιμορραγίας. Σε σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να είναι απαραίτητη η αφαίρεση του αν η αιμορραγία δε μπορεί να τεθεί υπό έλεγχο. Επιπλέον η επέμβαση ενέχει τον κίνδυνο τραυματισμού του ουρητήρα. Αν και επιδιορθώνεται, είναι επιπλοκή που πάντα φοβόμαστε και φροντίζουμε να αποφύγουμε.

Αριστερή Δεξιά Κολεκτομή
Κολεκτομή και Αναστομώσεις-Κολοστομία

ΧΑΜΗΛΗ ΠΡΟΣΘΙΑ ΕΚΤΟΜΗ ΟΡΘΟΥ

Όγκοι που βρίσκονται σε ικανή απόσταση από τον σφιγκτηριακό μηχανισμό του πρωκτού, μπορούν να αφαιρεθούν με ασφάλεια χωρίς να θυσιαστούν οι σφιγκτήρες. Αυτό μας επιτρέπει στη συνέχεια να επανενώσουμε το έντερο που απομένει, και ο ασθενής να έχει φυσιολογική εντερική λειτουργία. Η πιο επικίνδυνη και συχνή επιπλοκή από τη συγκεκριμένη επέμβαση είναι η διαφυγή εντερικού περιεχομένου. Αυτό συμβαίνει λόγω κακής επούλωσης της αναστόμωσης, που μπορεί να εμφανιστεί με βαριά σήψη. Για ν αποφύγουμε την επιπλοκή αυτή πολλές φορές προτιμάμε πριν το τέλος της επέμβασης να δημιουργήσουμε μια προσωρινή προστατευτική ειλεοστομία. Έτσι παρακάμπτεται η ροή περιεχομένου σε μια παρά φύσει έδρα, και να δοθεί χρόνος στην αναστόμωση να επουλωθεί. Μπορεί στη συνέχεια να γίνει μια πολύ εύκολη και γρήγορα επανεπέμβαση μετά από 6 εβδομάδες για σύγκλειση της ειλεοστομίας και αποκατάσταση φυσιολογικής εντερικής λειτουργίας.

ΚΟΙΛΙΟΠΕΡΙΝΕΪΚΗ ΕΚΤΟΜΗ ΟΡΘΟΥ

Εφόσον ο όγκος αναπτύσσεται πολύ κοντά στους πρωκτικούς σφιγκτήρες, τότε είναι αδύνατο να επιτύχουμε φυσιολογική εντερική λειτουργία και καλό ογκολογικό αποτέλεσμα. Αναγκαζόμαστε να αφαιρέσουμε τον όγκο, μαζί με το ορθό και τον πρωκτό, και να έχει ο ασθενής μας τελική κολοστομία για το υπόλοιπο της ζωής του. Πρέπει να σημειωθεί πάντως ότι χάρη στην πρόοδο της τεχνολογίας στη διαχείριση της κολοστομίας, οι ασθενείς αυτοί μπορούν να ζήσουν μια καθόλα φυσιολογική ζωή χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα ποιότητας ζωής,. Υπάρχει όμως πάντα το ψυχολογικό αντίκτυπο που μπορεί να έχει η αλλαγή της εικόνας που έχουν για τον εαυτό τους.

Αποκατάσταση

Το μεγαλύτερο πλεονέκτημα της λαπαροσκοπικής χειρουργικής είναι ο βραχύτερος χρόνος νοσηλείας, και οι περισσότεροι ασθενείς παίρνουν εξιτήριο σε 3-5 ημέρες. Ταυτόχρονα χρειάζονται πολύ λιγότερα φάρμακα για αναλγησία, με αποτέλεσμα να μην καταστέλλεται η λειτουργία του εντέρου. Γενικά η λαπαροσκοπική κολεκτομή επιτρέπει πολύ ταχύτερη ανάρρωση και επιστροφή στις συνήθεις ασχολίες και την εργασία.

Σε περίπτωση ανοικτού χειρουργείου οι ανάγκες σε αναλγησία είναι μεγαλύτερες. Σε οργανωμένα τμήματα χρησιμοποιούνται αντλίες αναλγησίας και επισκληρίδιοι καθετήρες. Ο ασθενής συνήθως παίρνει εξιτήριο μετά από 7-8 ημέρες εφόσον δεν υπάρχουν προβλήματα. Η επιστροφή στην εργασία του γίνεται μετά από 2-3 μήνες.